ارسال اظهارنامه عملکرد یکی از مهم ترین مراحل انجام تکالیف مالیاتی است و هرگونه مغایرت بین اطلاعات اظهارنامه، دفاتر و سیستم حسابداری، سامانه های مالیاتی و اسناد و مدارک شرکت می تواند در مراحل رسیدگی مالیاتی ایجاد مشکل کند. به همین دلیل، پیش از ارسال اظهارنامه لازم است اطلاعات مالی و مالیاتی به صورت دقیق بررسی، تطبیق و کنترل شوند.
این کنترل ها با هدف شناسایی مغایرت ها، اصلاح اشتباهات احتمالی، اطمینان از صحت مانده حساب ها و تکمیل اطلاعات مورد نیاز انجام می شود. چک لیست زیر مجموعه ای از مهم ترین کنترل های لازم پیش از ارسال اظهارنامه عملکرد را در بخش های مختلف سامانه های مالیاتی، سیستم حسابداری، تراز حساب ها، موجودی کالا، دارایی ها، هزینه ها و سایر اطلاعات مالی در بر می گیرد.
1. کنترل گام 4
در بخش ثبت نام، تا زمانی که مهلت ارسال اظهارنامه به پایان نرسیده است، امکان ورود و تکمیل اطلاعات وجود دارد. در صورتی که هنگام ثبت اطلاعات خطایی وجود داشته باشد، موارد خطادار با رنگ قرمز مشخص می شوند.
توصیه می شود پیش از پایان مهلت اظهارنامه، تمامی خطاها و موارد ناقص را برطرف کرده و در نهایت تأیید نهایی را انجام دهید تا از ثبت صحیح و کامل اطلاعات اطمینان حاصل کنید.
2. کنترل صحت و کامل بودن اینتا کد
در انتخاب اینتا، توصیه می شود ابتدا اینتای صحیح و کامل را انتخاب کنید. در صورتی که چند اینتای معتبر برای یک مورد وجود داشته باشد، بهتر است گزینه ای را انتخاب کنید که ضریب مالیاتی کمتری دارد.
3. توجه به عمده فروش و خرده فروش در خصوص شخص حقیقی
با انتخاب گزینه «عمده فروشی»، ممکن است مالیات عملکرد کمتری نسبت به برخی فعالیت ها داشته باشید؛ اما در مقابل، این نوع فعالیت می تواند مشمول مالیات بر ارزش افزوده شود. بنابراین، هنگام انتخاب نوع فعالیت، علاوه بر میزان مالیات عملکرد، شرایط و الزامات مربوط به مالیات بر ارزش افزوده را نیز در نظر بگیرید.
4. کنترل شماره حساب های بانکی
این اطلاعات از سامانه ثبت نام فراخوانی می شود. بنابراین، در صورتی که حساب های بانکی دیگری دارید که در بخش ثبت نام ثبت نشده اند، حتماً نسبت به ثبت و تکمیل اطلاعات آن ها اقدام کنید؛ به ویژه حساب هایی که گردش مالی بالایی دارند.
5. کنترل نوع مالکیت ملک مورد استفاده (اجاره یا مالک)
در مورد اشخاص حقوقی، توصیه می شود اطلاعات مالک ملک را هم در بخش ثبت نام و هم در بخش هزینه اجاره به طور کامل ثبت کنید. تکمیل صحیح این اطلاعات می تواند در زمان ارائه اسناد و مدارک و اثبات هزینه اجاره، از بروز مشکلات و ابهامات احتمالی جلوگیری کند.
6. کنترل سال مالی
در مورد اشخاص حقوقی، حتماً پس از انعقاد قرارداد، سال مالی شرکت را بررسی و با اطلاعات ثبت شده تطبیق دهید. اگرچه بیشتر شرکت ها سال مالی خود را بر اساس سال شمسی تعیین می کنند، اما ممکن است در برخی موارد، سال مالی شرکت متفاوت از سال شمسی باشد. بنابراین، بررسی دقیق سال مالی هر شرکت پیش از ثبت و ارسال اطلاعات، ضروری است.
7. بررسی اینکه آیا پرونده شخص حقیقی مشارکتی است یا خیر
در صورتی که قصد دارید از مزایای مشارکتی بودن پرونده استفاده کنید، لازم است پرونده های بعدی مربوط به طرف مقابل نیز به صورت مشارکتی ایجاد و ثبت شوند. بنابراین، هنگام ایجاد پرونده های جدید، نوع پرونده را به درستی انتخاب کنید تا امکان استفاده از مزایای مربوط به پرونده های مشارکتی فراهم باشد.
1. کنترل سند ابتدای دوره
2. تطبیق سامانه مودیان با سیستم حسابداری
پیشنهاد می شود از اطلاعات و گزارش های مربوطه خروجی اکسل تهیه کرده و آن ها را با اطلاعات موجود در سیستم حسابداری خود تطبیق دهید. با انجام این کار، در صورت قرار گرفتن پرونده در فرآیند رسیدگی مالیاتی، مدارک و اطلاعات مورد نیاز را به صورت منظم و سریع در اختیار خواهید داشت و دسترسی به سوابق مالی و مستندات آسان تر خواهد بود.
3. تطبیق سامانه 169 با سیستم حسابداری
4. کنترل فاکتورهای خرید و فروش نسیه در ارزش افزوده
بررسی کنید که آیا این فاکتورها با اظهارنامه ارزش افزوده شما مطابقت دارند یا خیر.
5. کنترل سامانه جامع تجارت و سامانه جامع انبارها
هر یک از اشخاص یا سازمان هایی که اطلاعاتی از فعالیت های مالی شما در اختیار دارند، موظف هستند این اطلاعات را به سامانه مالیاتی ارسال کنند. در نهایت، بر اساس اظهارنامه پیش فرض شما، یک بانک اطلاعاتی از اطلاعات مالی تشکیل شده و در سامانه مالیاتی ثبت می شود. علاوه بر این، اطلاعاتی که توسط خود شما و سایر مودیان ارسال می شود نیز در این سامانه ثبت خواهد شد.
بنابراین، هدف اصلی این است که اطلاعات ثبت شده در سامانه مالیاتی از منابع مختلف با یکدیگر مطابقت داشته باشند و هیچ گونه مغایرتی میان اطلاعات مالی شما وجود نداشته باشد.
6. کنترل صورت های مالی حسابرسی شده
اگر حسابرسی شده اید، ابتدا بندهای حسابرسی را بررسی کنید و مشخص کنید که آیا هر یک از آن ها آثار مالیاتی دارد یا خیر. در صورت وجود آثار مالیاتی، موضوع را با حسابرس بررسی و تعیین تکلیف کنید. همچنین، در صورتی که حسابرس طبقه بندی هایی را اصلاح کرده است، حتماً کاربرگ مربوط به این اصلاحات را دریافت و به صورت منظم بایگانی کنید.
7. کنترل دفاتر الکترونیک ارسال شده
پس از ارسال دفاتر الکترونیک، یک تراز حسابداری در سامانه شکل می گیرد. این تراز را با تراز حسابداری خودتان تطبیق دهید و بررسی کنید که آیا سند اصلاحی ثبت شده است یا خیر. همچنین لازم است اطمینان حاصل کنید که اطلاعات موجود در هر دو تراز با یکدیگر همخوانی داشته باشند.
1. کنترل خلاف ماهیت در مانده و گردش حساب ها
منظور از گردش، گردش حساب وجوه نقد است. همچنین باید بررسی شود که در مانده حساب های دارایی، بدهی و حقوق صاحبان سهام، هیچ گونه مغایرت یا خلاف ماهیتی وجود نداشته باشد.
2. کنترل سرجمع گردش بانک
اگر گردش حسابی به صورت بدهکار یا بستانکار از سیستم حذف شده باشد، می توانید با کنترل و تطبیق سرجمع گردش بدهکار و بستانکار، این مغایرت را شناسایی کنید.
3. کنترل های دوطرفه (حساب دریافتنی با فروش، بهای تمام شده با موجودی کالا و ...)
4. کنترل قانون مبارزه با پولشویی طی سال
این موضوع باید در طول سال مورد توجه قرار گیرد و صرفاً به کنترل های پیش از ارسال اظهارنامه محدود نمی شود. همچنین لازم است طرف معامله خود را به درستی احراز کنید. در برخی موارد، برای جلوگیری از ایجاد آثار و ریسک های مالیاتی، ممکن است وجوهی به حساب شما واریز شود که واریزکننده آن شخص دیگری باشد و این مبلغ در حساب های وی ثبت نشده باشد. در چنین شرایطی، توصیه می شود تأییدیه لازم را از طرف معامله دریافت و نگهداری کنید تا مشخص شود وجه واریزشده متعلق به همان شخص بوده و ارتباط آن با معامله قابل احراز است.
5. کنترل رسید و حواله انبار و مطابقت با خرید و فروش
این موضوع در درجه اول بر عهده واحد فروش شرکت است؛ با این حال، حسابدار نیز می تواند در این زمینه راهنمایی های لازم را ارائه دهد. برای اطمینان از صحت اطلاعات، لازم است رسید حواله با اطلاعات ثبت شده مربوط به خرید و فروش تطبیق داده شود و از همخوانی آن ها اطمینان حاصل شود.
6. کنترل حساب های راکد
حساب هایی که از سال قبل به سال جاری منتقل می شوند و همچنین حساب های مربوط به خریدهایی که از ابتدای سال انجام شده اما وجه آن ها هنوز در سیستم ثبت نشده است، می توانند ریسک مالیاتی بالایی ایجاد کنند. بنابراین، لازم است این موارد با دقت بررسی و در زمان مناسب تعیین تکلیف شوند.
7. تهیه گردش مواد و کالا، روش اندازه گیری و تطبیق با سال قبل، کنترل حساب خرید، تخفیفات، ثبت های پایان سال و کالای در جریان ساخت
این موارد باید پیش از ارسال اظهارنامه آماده و بررسی شوند. روش اندازه گیری و تطبیق با سال قبل نیز باید مورد توجه قرار گیرد. در صورتی که روش مورد استفاده نسبت به سال قبل تغییر کرده باشد، این تغییر می تواند آثار مالیاتی داشته باشد و باید با دقت بررسی شود. همچنین کنترل حساب خرید، تخفیفات، ثبت های پایان سال و حساب کار در جریان ساخت ضروری است. برای هر یک از این موارد باید جداول مربوط به صورت جداگانه تهیه و به گونه ای آماده شوند که اطلاعات آن ها قابل ثبت در اظهارنامه باشد.
8. کنترل پیش پرداخت ها، پیش دریافت ها و ثبت های تهاتری پایان سال
اگر مانده حساب دریافتنی شما بستانکار است، باید آن را به حساب پیش دریافت منتقل کنید. همچنین، اگر در حساب پرداختنی مبالغی بیش از میزان بدهی واقعی وجود دارد، لازم است این مبالغ در حساب پیش پرداخت طبقه بندی شوند. در صورتی که بابت بیمه، مبلغ قابل توجهی پرداخت کرده اید، محاسبه و ثبت استهلاک مربوط به آن را نیز فراموش نکنید.
9. کنترل سفارشات، انتقال به موجودی ها و اینکوترمزها (Incoterms)
اگر سفارش خارجی دارید، اطلاعات اینترنس ها را بررسی کنید و بر اساس اطلاعات و شناسه های مربوط به آن، موجودی کالا و کالای در راه را به درستی ثبت کنید.
10. تهیه اکسل واردات و صادرات و تطبیق با جداول مربوطه در اظهارنامه
11. کنترل دارایی های غیرجاری، استهلاک، مبالغ زیر 10 درصد معاملات، مالکیت و کنارگذاری
جدول ماده 149 را بررسی کنید و نرخ های استهلاک تعیین شده را مورد توجه قرار دهید. در صورتی که استهلاک دارایی ها با نرخ های تعیین شده مطابقت داشته باشد، از بروز مشکل در رسیدگی مالیاتی جلوگیری می شود؛ اما اگر نرخ استهلاک بیش از میزان مجاز باشد، ممکن است بخشی از هزینه های ثبت شده مورد پذیرش مالیاتی قرار نگیرد. همچنین مالکیت دارایی ها را بررسی کنید و اطمینان حاصل کنید که دارایی واقعاً متعلق به شرکت است. اگر دارایی به نام شرکت ثبت نشده است، باید مدارک و مستندات لازم برای اثبات مالکیت و ارتباط آن با شرکت تهیه و نگهداری شود.
در مورد کنارگذاری دارایی نیز توجه داشته باشید که اگر دارایی به طور کامل از سیستم خارج شود، ممکن است موضوع فروش یا واگذاری آن مطرح شود. بنابراین، در صورت کنارگذاری، لازم است سوابق دارایی در سیستم حفظ شود و وضعیت آن به درستی ثبت و مستندسازی شود.
12. کنترل صحت مانده حساب ها با تاییدیه، مانده حساب سازمان تامین اجتماعی و سایر موارد مرتبط
می توانید از تأمین کنندگان خود تأییدیه حساب دریافت کنید تا از نبود مغایرت در مانده حساب ها اطمینان حاصل شود؛ زیرا اصلاح و رفع مغایرت های حساب ها در مراحل بعدی می تواند دشوار باشد.
13. تهیه جدول تسهیلات و تطبیق بهره شناسایی شده و بررسی ریسک عدم پذیرش هزینه
جدول تسهیلات اهمیت زیادی دارد. لازم است میزان بهره تسهیلات را محاسبه و ثبت کنید و توجه داشته باشید که کل مبلغ بهره را به یکباره در همان سال شناسایی نکنید.
14. کنترل هزینه های ثبت نشده و ذخایر
هزینه های آب، برق و گاز، هزینه حسابرسی، هزینه های مربوط به سفارش های پیش بینی شده، هزینه ایام مرخصی، ذخیره پایان خدمت کارکنان و سایر هزینه های مشابه را به دقت کنترل و بررسی کنید.
15. آماده سازی جدول سهامداران
نام سهامداران، تعداد سهام، مبلغ هر سهم، میزان سرمایه و درصد مالکیت هر یک از سهامداران را بررسی و کنترل کنید. همچنین، آخرین تغییرات سرمایه شرکت را در روزنامه رسمی بررسی کنید و در صورت امکان، تأییدیه اطلاعات مربوط به سهامداران را نیز دریافت و بایگانی کنید.
16. طبقه بندی هزینه ها براساس مواد 147 و 148
هزینه های شرکت را بر اساس عناوین و موارد مندرج در ماده 148 قانون مالیات های مستقیم طبقه بندی و کنترل کنید. همچنین بررسی کنید که عنوان و ماهیت هزینه های ثبت شده با موارد پیش بینی شده در این ماده مطابقت داشته باشد تا هزینه ها از نظر مالیاتی قابلیت پذیرش بیشتری داشته باشند.
پیش از ارسال اظهارنامه عملکرد، بررسی و تطبیق اطلاعات مالی، حسابداری و مالیاتی اهمیت زیادی دارد. اجرای این کنترل ها کمک می کند مغایرت ها و خطاهای احتمالی پیش از ارسال شناسایی و اصلاح شوند و ریسک های مالیاتی در زمان رسیدگی کاهش پیدا کند.
با نرم افزار واسط مالیتور می توانید صورتحساب های ارزش افزوده را به سامانه مودیان ارسال و مدیریت کنید.
👨💼 امکان استفاده برای بی نهایت مودی،
⏳ نامحدود بودن زمان مصرف در پلن های تعدادی و
🎁 شروع کار با 3 صورتحساب رایگان،
مالیتور را به گزینه ای کاربردی برای مدیریت و ارسال صورتحساب های مالیاتی تبدیل کرده است.
📞 برای دریافت اطلاعات بیشتر با شماره 02182801803 تماس بگیرید.
